Tinh hoàn ẩn, điều trị ở đâu, như thế nào?
Tinh hoàn ẩn hay còn được gọi là tinh hoàn chưa xuống. Trong quá trình phát triển của bào thai nam, lúc đầu, tinh hoàn nằm trong ổ bụng, sau đó, nó dịch chuyển dần xuống bìu. Tinh hoàn lạc chỗ là tình trạng tinh hoàn không di chuyển nữa trên đường dịch chuyển từ bụng xuống bìu. Con số tinh hoàn ẩn khoảng 3-4% con khi sinh, con số này cao hơn ở trẻ sinh non, sinh đôi, sinh thiếu cân.
Nguyên nhân gây tinh hoàn ẩn
Giai đoạn tinh hoàn chạy từ bụng xuống bìu chịu sự ảnh hưởng của nhiều nguyên nhân. Nếu có rối loạn, các yếu tố này sẽ làm tinh hoàn không chạy được tới bìu và gây ra chứng tinh hoàn ẩn.
Các nguyên do đó là:
- Suy tuyến yên, làm thiếu gonadotropin gây tinh hoàn ẩn và nhỏ bộ phận sinh dục;
- Sai lệch tổng hợp testosteron: thiếu men 17α-hydroxylase, 5α-reductase… làm cho tinh hoàn không phát triển bình thường;
- Giảm tình huống cảm nhận của các thụ thể androgen: gây ảnh hưởng sự phát triển tình trạng sinh dục nam, gây tinh hoàn lạc chỗ;
- Nếu mẹ mang bầu trẻ nam mà dùng diethylstilbestrol nhiều , dùng kháng androgen thì thai nhi có nguy cơ bị tinh hoàn chưa xuống;
- Phát triển bất thường của dây chằng tinh hoàn - bìu làm cho tinh hoàn đứng lơ lửng trên cao, không xuống được đến bìu;
- Các yếu tố cơ học gây cản trở sự dịch chuyển của tinh hoàn như: cuống mạch của tinh hoàn ngắn, xơ hoá vùng ống bẹn…
Dấu hiệu của tinh hoàn ẩn
Nếu trẻ trai còn nhỏ, ba mẹ có thể kiểm tra nơi bìu nhưng không thấy tinh hoàn ở dưới bìu. Ở trẻ lớn hoặc người lớn, tự kiểm tra thấy trong bìu không có tinh hoàn hay kiểm tra thấy ở ống bẹn nảy sinh khối u nổi lên. Bìu kém phát triển, tinh hoàn lạc chỗ càng cao thì bìu càng phát triển kém. Tinh hoàn chưa xuống có thể trong ổ bụng hay lỗ bẹn sâu khi khám không sờ thấy tinh hoàn.
Siêu âm bụng, chụp cắt lớp vi tính ổ bụng hoặc nội soi ổ bụng có khả năng xác định được vị trí của tinh hoàn ẩn. Ngoài ra, còn có thể phát hiện những khác thường khác của tinh hoàn như u tinh hoàn, vôi hóa nhu mô tinh hoàn…
Tinh hoàn lạc chỗ có con được không
Tinh hoàn chưa xuống thường có kích cỡ nhỏ hơn bình thường, nhu mô thường mềm nhão. Nghiên cứu của thạc sỹ y tế cho thấy: Các trẻ xảy ra tinh hoàn ẩn, chu vi của các ống sinh tinh bé hơn, mức độ xơ hóa tinh hoàn cũng cao hơn; sự thay đổi về mô học của các tinh hoàn ẩn có khả năng ảnh hưởng tới tinh trùng gây vô sinh. Nếu bệnh nhân chỉ bị ẩn tinh hoàn một bên thì vẫn có thể sinh con. Nhưng họ có nhiều rủi ro do nguy cơ bị ung thư bên tinh hoàn lạc chỗ và nhiều nguy cơ khác.
Trường hợp người bệnh bị tinh hoàn ẩn hai bên thì khả năng vô sinh rất lớn. Những người này thường nảy sinh kết quả xét nghiệm tinh dịch đồ không có tinh trùng. Đặc biệt, có người còn không thể làm "chuyện ấy" được do thiếu hụt nội tiết tố nguy hiểm. Thể trạng những phái nam này thường yếu đuối, ảnh hưởng rất lớn tới cuộc sống, sinh hoạt và tâm sinh trạng người bệnh. Mặt khác, người bị tinh hoàn chưa xuống thường kết hợp với các dị tật bẩm sinh khác làm tăng nguy cơ vô sinh cho bệnh nhân.
Cần trị liệu sớm tinh hoàn lạc chỗ
Trẻ bị tinh hoàn chưa xuống, nếu không được chữa trị có thể gặp các nguy cơ như vô sinh , chấn thương tinh hoàn hoặc tổn thương về tâm sinh trạng do không có hoặc chỉ có một tinh hoàn dưới bìu. Khi ba mẹ biết trẻ bị tinh hoàn lạc chỗ, chúng ta chỉ nên đợi đến khi trẻ 9 tháng tuổi để xem tinh hoàn có ở bìu hay không. Nếu sau 9 tháng mà tinh hoàn vẫn chưa ở bìu thì nên xử lý bằng phẫu thuật cho trẻ. Thời gian phẫu thuật hiệu quả nhất là khi trẻ được 1-2 tuổi.
Đối với người trưởng thành phát hiện thấy tinh hoàn ẩn cần phải tiến hành phẫu thuật ngay: nếu tinh hoàn chưa bị ung thư hóa thì tiến hành phẫu thuật hạ tinh hoàn, kết hợp với cân bằng nội tiết tố. Tình huống tinh hoàn bị ung thư hóa thì cần cắt bỏ tinh hoàn, nạo vét hạch kết hợp với chữa trị chống ung thư hỗ trợ...
Lời khuyên:
Tinh hoàn chưa xuống chịu sự tác động của nhiều nguyên nhân, trong đó nảy sinh những yếu tố có khả năng phòng tránh được như khi mẹ mang thai tránh dùng diethylstilbestrol nhiều; hay không dùng các chế phẩm kháng androgen. Đối với trẻ trai sinh thiếu cân, sinh non, sinh đôi, ba mẹ cần chú ý kiểm tra xem bé có bị ẩn tinh hoàn , không để đưa trẻ đi chữa trị sớm. Mọi tình trạng phát hiện được trẻ trai bị tinh hoàn chưa xuống, bố mẹ cần đưa con đi khám để được chẩn đoán và chữa sớm, tránh nguy cơ vô sinh và ung thư hóa tinh hoàn...ặp
Xem thêm những bệnh trẻ có thể gặp:
Đăng nhận xét